Old Testament
उत्पत्ति निर्गमन लैव्यव्यवस्था गिनती व्यवस्थाविवरण यहोशू न्यायियों रूत 1 शमूएल 2 शमूएल 1 राजाओं 2 राजाओं 1 इतिहास 2 इतिहास एज्रा नहेम्याह एस्तेर अय्यूब भजन संहिता नीतिवचन सभोपदेशक श्रेष्ठगीत यशायाह यिर्मयाह विलापगीत यहेजकेल दानिय्येल होशे योएल आमोस ओबद्याह योना मीका नहूम हबक्कूक सपन्याह हाग्गै जकर्याह मलाकीChapter
लैव्यव्यवस्था 1 लैव्यव्यवस्था 2 लैव्यव्यवस्था 3 लैव्यव्यवस्था 4 लैव्यव्यवस्था 5 लैव्यव्यवस्था 6 लैव्यव्यवस्था 7 लैव्यव्यवस्था 8 लैव्यव्यवस्था 9 लैव्यव्यवस्था 10 लैव्यव्यवस्था 11 लैव्यव्यवस्था 12 लैव्यव्यवस्था 13 लैव्यव्यवस्था 14 लैव्यव्यवस्था 15 लैव्यव्यवस्था 16 लैव्यव्यवस्था 17 लैव्यव्यवस्था 18 लैव्यव्यवस्था 19 लैव्यव्यवस्था 20 लैव्यव्यवस्था 21 लैव्यव्यवस्था 22 लैव्यव्यवस्था 23 लैव्यव्यवस्था 24 लैव्यव्यवस्था 25 लैव्यव्यवस्था 26 लैव्यव्यवस्था 27Verse
लैव्यव्यवस्था 25:1 लैव्यव्यवस्था 25:2 लैव्यव्यवस्था 25:3 लैव्यव्यवस्था 25:4 लैव्यव्यवस्था 25:5 लैव्यव्यवस्था 25:6 लैव्यव्यवस्था 25:7 लैव्यव्यवस्था 25:8 लैव्यव्यवस्था 25:9 लैव्यव्यवस्था 25:10 लैव्यव्यवस्था 25:11 लैव्यव्यवस्था 25:12 लैव्यव्यवस्था 25:13 लैव्यव्यवस्था 25:14 लैव्यव्यवस्था 25:15 लैव्यव्यवस्था 25:16 लैव्यव्यवस्था 25:17 लैव्यव्यवस्था 25:18 लैव्यव्यवस्था 25:19 लैव्यव्यवस्था 25:20 लैव्यव्यवस्था 25:21 लैव्यव्यवस्था 25:22 लैव्यव्यवस्था 25:23 लैव्यव्यवस्था 25:24 लैव्यव्यवस्था 25:25 लैव्यव्यवस्था 25:26 लैव्यव्यवस्था 25:27 लैव्यव्यवस्था 25:28 लैव्यव्यवस्था 25:29 लैव्यव्यवस्था 25:30 लैव्यव्यवस्था 25:31 लैव्यव्यवस्था 25:32 लैव्यव्यवस्था 25:33 लैव्यव्यवस्था 25:34 लैव्यव्यवस्था 25:35 लैव्यव्यवस्था 25:36 लैव्यव्यवस्था 25:37 लैव्यव्यवस्था 25:38 लैव्यव्यवस्था 25:39 लैव्यव्यवस्था 25:40 लैव्यव्यवस्था 25:41 लैव्यव्यवस्था 25:42 लैव्यव्यवस्था 25:43 लैव्यव्यवस्था 25:44 लैव्यव्यवस्था 25:45 लैव्यव्यवस्था 25:46 लैव्यव्यवस्था 25:47 लैव्यव्यवस्था 25:48 लैव्यव्यवस्था 25:49 लैव्यव्यवस्था 25:50 लैव्यव्यवस्था 25:51 लैव्यव्यवस्था 25:52 लैव्यव्यवस्था 25:53 लैव्यव्यवस्था 25:54 लैव्यव्यवस्था 25:55
अर्थ-सार
यहोवा के नियम के अनुसार, यदि जुबली वर्ष के उत्सर्जन तक कुछ वर्ष ही बचे हों, तो दास या सेवक को मुक्त कराने का मूल्य वही वर्षों के अनुसार चुकाते हैं; अर्थात् उनकी मुक्ति मूल्य समय के साथ जुड़कर ठीक-ठीक दिया जाता है।
परिप्रेक्ष्य背景
Lev 25 में जुबली-वर्ष का विधान दिया गया है, जिसमें हर सात वर्ष के बाद एक वर्ष-गणना होती है ताकि दास और वस्तुओं का अधिकार संतुलित रहे। Verse 52 बताता है कि मुक्त कराने का दाम दास के रहते बाकी वर्षों के अनुसार तय होगा—यानी यदि जुबली वर्ष से थोड़ा कम समय बचा है, तो मुक्त कराने का भुगतान उऩ वर्षों की गिनती से किया जाएगा। यह नियम दास-स्वतंत्रता और संपत्ति के न्यायपूर्ण आवंटन के सिद्धांतों को रेखांकित करता है।
व्याख्यात्मक टिप्पणियाँ
- उचित मूल्यांकन: यहां यह दिखाया गया है कि मुक्त कराने का मूल्य व्यक्ति के जीवन की वास्तविक अवधि से जुड़ा है, न कि एक अचूक अंश से।
- भावनात्मक न्याय: यदि किसी दास के पास जुबली वर्ष तक समय बचा है, तो उसका शुल्क उस बची हुई अवधि के अनुसार बराबर चुना जाएगा ताकि मुक्त होना वित्तीय रूप से संभव रहे।
- सामाजिक व्यवस्था: यह नियम दास-मालिक के संबंधों में संतुलन बनाये रखने के उद्देश्य से है; दास की स्वतंत्रता एक समय-सीमा के भीतर सम्भव हो, ताकि परिवार और समुदाय के हित भी सुरक्षित रहें।
2-3 विचारणीय बिंदु
अन्य संबंधित पद हरिताएँ (क्रॉस-रेफरेंसेस)
यहोवा के नियमों में दास-मुक्ति और साल-उल्लेख से जुड़े विचार शामिल हैं; उदाहरण के लिए कुछ संदर्भ बताते हैं कि जुबली वर्ष और दास की स्वतंत्रता कैसे समाज में समानता और सामाजिक न्याय को सुनिश्चित करते हैं:
- क्रियात्मक दृष्टिकोण: जुबली-वर्ष का सिद्धांत दास-स्वतंत्रता की घोषणा के साथ जुड़ा है, ताकि सभी पर समान कानून और अवसर लागू हों।
- नैतिक दायित्व: मालिक को दास की सुरक्षा और स्वतंत्रता के प्रति जिम्मेदारी निभानी चाहिए, ताकि दास समाज में पुनः सम्मिलित हो सके।
संक्षिप्त व्यावहारिक निष्कर्ष
Lev 25:52 का उद्देश्य है कि मुक्त कराने का दाम स्थानीय समय-समय पर उचित तरीके से दिया जाए ताकि दास की स्वतंत्रता संभव हो, और मालिक तथा दास के बीच न्यायपूर्ण संतुलन बना रहे। यह व्यवस्था समुदाय के पुनर्संयोजन और व्यक्तिगत गरिमा के लिए निर्देशित है।
उद्धरण-नोट (public-domain commentators)
यह현ांडे के पाठ को समसामयिक हिंदी प्रस्तुति के साथ पवित्र ग्रंथ के स्पष्ट अर्थ पर केंद्रित रखता है; उल्लेखनीय पंक्तियाँ
मैथ्यू हेनरी, Albert Barnes, Adam Clarke के सार्वजनिक-डोमेन टिप्पणियों से संक्षेपित मूल्यांकन इस प्रकार समाहित किया गया है: उनके विचार में यह नियम दास-स्वतंत्रता के लिए उचित मूल्यांकन और समय-आधारित न्याय को रेखांकित करता है। यदि कोई विशिष्ट वाक्य उद्धृत किया गया हो, तो नीचे नोट किया जाएगा: