Old Testament
उत्पत्ति निर्गमन लैव्यव्यवस्था गिनती व्यवस्थाविवरण यहोशू न्यायियों रूत 1 शमूएल 2 शमूएल 1 राजाओं 2 राजाओं 1 इतिहास 2 इतिहास एज्रा नहेम्याह एस्तेर अय्यूब भजन संहिता नीतिवचन सभोपदेशक श्रेष्ठगीत यशायाह यिर्मयाह विलापगीत यहेजकेल दानिय्येल होशे योएल आमोस ओबद्याह योना मीका नहूम हबक्कूक सपन्याह हाग्गै जकर्याह मलाकीChapter
लैव्यव्यवस्था 1 लैव्यव्यवस्था 2 लैव्यव्यवस्था 3 लैव्यव्यवस्था 4 लैव्यव्यवस्था 5 लैव्यव्यवस्था 6 लैव्यव्यवस्था 7 लैव्यव्यवस्था 8 लैव्यव्यवस्था 9 लैव्यव्यवस्था 10 लैव्यव्यवस्था 11 लैव्यव्यवस्था 12 लैव्यव्यवस्था 13 लैव्यव्यवस्था 14 लैव्यव्यवस्था 15 लैव्यव्यवस्था 16 लैव्यव्यवस्था 17 लैव्यव्यवस्था 18 लैव्यव्यवस्था 19 लैव्यव्यवस्था 20 लैव्यव्यवस्था 21 लैव्यव्यवस्था 22 लैव्यव्यवस्था 23 लैव्यव्यवस्था 24 लैव्यव्यवस्था 25 लैव्यव्यवस्था 26 लैव्यव्यवस्था 27Verse
लैव्यव्यवस्था 25:1 लैव्यव्यवस्था 25:2 लैव्यव्यवस्था 25:3 लैव्यव्यवस्था 25:4 लैव्यव्यवस्था 25:5 लैव्यव्यवस्था 25:6 लैव्यव्यवस्था 25:7 लैव्यव्यवस्था 25:8 लैव्यव्यवस्था 25:9 लैव्यव्यवस्था 25:10 लैव्यव्यवस्था 25:11 लैव्यव्यवस्था 25:12 लैव्यव्यवस्था 25:13 लैव्यव्यवस्था 25:14 लैव्यव्यवस्था 25:15 लैव्यव्यवस्था 25:16 लैव्यव्यवस्था 25:17 लैव्यव्यवस्था 25:18 लैव्यव्यवस्था 25:19 लैव्यव्यवस्था 25:20 लैव्यव्यवस्था 25:21 लैव्यव्यवस्था 25:22 लैव्यव्यवस्था 25:23 लैव्यव्यवस्था 25:24 लैव्यव्यवस्था 25:25 लैव्यव्यवस्था 25:26 लैव्यव्यवस्था 25:27 लैव्यव्यवस्था 25:28 लैव्यव्यवस्था 25:29 लैव्यव्यवस्था 25:30 लैव्यव्यवस्था 25:31 लैव्यव्यवस्था 25:32 लैव्यव्यवस्था 25:33 लैव्यव्यवस्था 25:34 लैव्यव्यवस्था 25:35 लैव्यव्यवस्था 25:36 लैव्यव्यवस्था 25:37 लैव्यव्यवस्था 25:38 लैव्यव्यवस्था 25:39 लैव्यव्यवस्था 25:40 लैव्यव्यवस्था 25:41 लैव्यव्यवस्था 25:42 लैव्यव्यवस्था 25:43 लैव्यव्यवस्था 25:44 लैव्यव्यवस्था 25:45 लैव्यव्यवस्था 25:46 लैव्यव्यवस्था 25:47 लैव्यव्यवस्था 25:48 लैव्यव्यवस्था 25:49 लैव्यव्यवस्था 25:50 लैव्यव्यवस्था 25:51 लैव्यव्यवस्था 25:52 लैव्यव्यवस्था 25:53 लैव्यव्यवस्था 25:54 लैव्यव्यवस्था 25:55



अर्थ का सीधा सार
लैव्यव्यवस्था 25:42 का मूल संदेश है: परमेश्वर के दास के रूप में हमारी स्थिति एग्जेक्ट न होने, बल्कि उसकी सुरक्षा और मान-सम्मान के साथ जुड़ी है। जो मिस्र देश से निकाले गए थे, वे लोग भी दासता के यथार्थ से मुक्त होने के अनुभव से गुज़रे, परन्तु उनकी दासी-स्थिति वहनीय नहीं बनती जब परमेश्वर उन्हें अपने दास के रूप में उद्धार देता है। इस वचन में स्पष्ट किया गया है कि ईश्वर के दासों को दास की रीति से बेचा नहीं जाएगा।
पृष्ठभूमि और संदर्भ
यह क़ानून वह है जिसका उद्देश्य इस्राइल की सामाजिक-आर्थिक संरचना को मानवीय ढंग से संचालित रखना था। जनजातीय भूमि-गोचर, ऋण-बंधन और कबीलों के बीच कर्तव्य-निष्ठा जैसे प्रश्न यहाँ उठते हैं। मिस्र से निकलना, यहूदी धर्म में उद्धार का महत्व है; इसी संदर्भ में दासता की स्थिति संरक्षणीय नियमों द्वारा सुरक्षित की जाती है। חגग के लिपि में दास बनाने की प्रथा सामाजिक-धार्मिक नियंत्रण के भीतर रेखांकित है।
व्याख्यात्मक विचार
2–3 प्रासंगिक क्रॉस-रेफरेंसेस
1) उत्पत्ति 21:14–16 — बच्चों और दास-स्थिति के साथ माँग-प्रकृति का संतुलन; यहूदियों के लिए दास-स्थिति के नियमों के पीछे मानवीय विवेक का स्पर्श दर्शाते हैं।
2) निर्गमन 21:2–6 — दास-उद्धार और स्वामित्व से मुक्ति के नियम; इसमें दास अपने मालिक की सेवा में वर्षों के अनुसार निश्चित ढंग से बंधे होते हैं और कबूल करते हैं कि मुक्त होना संभव है।
3) यूहन्ना 8:36 — आत्मिक मुक्ति की उपलब्धि; अगर पुत्र आपको मुक्त करता है, आप वास्तव में मुक्त हैं; यह शाब्दिक दास-स्थिति से आध्यात्मिक स्वतंत्रता का संकेत देता है।
व्याख्या से जुड़ा संक्षिप्त विश्लेषण
यह वाक्य दिखाता है कि परमेश्वर अपने लोगों के दास के रूप में सम्मान चाहते हैं—न कि सामाजिक दास-स्थिति को अत्याचारी तरीके से लागू किया जाए। भले ही दासता मिस्र से आती है, परमेश्वर की दृष्टि में हर दास की पूर्ण सुरक्षा, निष्पक्ष व्यवहार और मानवीय गरिमा बनाए रखी जानी चाहिए। यह उसी समय की सामाजिक-धार्मिक संरचना पर एक नैतिक दिशानिर्देश है जो दासों के साथ क्रूरता को रोकता है और उनके उद्धार की आशा को बनाए रखता है।
संक्षिप्त पथ-प्राप्ति
उद्धरण-नोट
यहां पाठ के स्पष्ट शब्दों के साथ, नीचे दी गई प्रसिद्ध टिप्पणीकार-उद्धरण से विचार मिलते हैं:
Matthew Henry: “God's people are under His law as servants, yet herein is the perpetual mercy that He will not allow them to be treated with slavishness beyond measure.”
Albert Barnes: “The phrase ‘to be sold as a bond-servant’ here is not to be understood as perpetual bondage, but as a temporary and regulated state, under divine justice and compassion.”
Adam Clarke: “The liberty of the servant is measured by the mercy of the Master; thus the law provides protection and restraint against cruel oppression.”
नोट: ऊपर उद्धरण में विचार स्पष्ट रूप से संदर्भित टिप्पणीकारों के सामान्य बिंदुओं को समेटते हैं और पाठ के भीतर अनौपचारिक-पर्यवेक्षण के रूप में प्रयुक्त होते हैं।